Хитойда Халқ озодлик армиясининг юқори қўмондонлигида кенг кўламли тозалашлар давом этмоқда, The New York Times газетаси буни мамлакатнинг яқин тарихида мисли кўрилмаган ҳодиса, дея атади.
2023 йил бошидан бери 30 та юқори мартабали генерал ва адмиралдан атиги еттитаси ўз лавозимларини сақлаб қолган, қолганлари ишдан бўшатилган ёки жамоатчилик назаридан «йўқолиб қолган», деб хабар беради The New York Times газетаси, Хитой давлат оммавий ахборот воситалари хабарлари ва расмий баёнотларига асосланиб. Энг сўнгги воқеа — Си Цзинпиннинг Марказий ҳарбий комиссиядаги биринчи вице-президенти Чжан Юся ва Қўшма штаб комиссияси бошлиғи генерал Лю Чжэнлига қарши иш очилган, уларнинг иккаласи ҳам расман «интизом ва қонунни жиддий бузиш»да гумон қилинмоқда.
Одатда етти аъзодан иборат бўлган Марказий ҳарбий комиссия энди амалда иккитага қисқартирилган: Си Цзинпиннинг ўзи ва генерал Чжан Шэнмин қолган. Қолганлари коррупцияга қарши кампания доирасида ишдан бўшатилган. Фаолиятининг катта қисмини ҳарбий коррупцияга қарши кураш органларида ўтказган Чжан Шэнмин 2025 йилда комиссия раиси ўринбосари лавозимига кўтарилган ва энди армияда сиёсий интизом ва садиқликни сақлаш учун масъулдир.
Ишдан бўшатишлар қуролли кучларнинг деярли барча бўлинмаларига, жумладан, ракета кучлари ва денгиз флотига таъсир кўрсатган. Чжан Юся ва Лю Чжэнлининг истеъфога чиқиши ҳарбий комиссияни армияни жанговар тайёргарликка тайёрлаш учун масъул бўлган асосий қўмондонларсиз қолдирган ва энди қуйи лавозимли зобитлар йирик операцияларни режалаштириш билан шуғулланмоқда. Нашрнинг таъкидлашича, бу Си Цзинпиннинг Хитой қуролли кучларининг жанговар тайёргарлигига бўлган ишончини йўқотиши ва ҳарбий раҳбариятда бўшлиқ яратиши мумкин.
The New York Times нашридан коллаж
Шу билан бирга, The Wall Street Journal нашри оммавий истеъфолар Си Цзинпинга армия устидан тўлиқ назоратни мустаҳкамлашга ва Тайванга бостириб киришга тайёргарликни тезлаштиришга имкон беришини таъкидлайди. Бир версияга кўра, Си ва Чжан Юся бундай операция учун муддат борасида келишмовчиликларга дуч келишган: Хитой президенти 2027 йилга келиб жанговар тайёргарликка эришишни талаб қилган, генерал эса 2035 йил ҳақида гапирган.
The New York Times билан суҳбатлашган амалдаги ва собиқ америкалик амалдорлар тозалашларнинг аниқ сабаблари номаълумлигича қолаётганини тан олишади — Си ўта шубҳа, потенциал сиёсий қийинчиликдан қўрқиш ёки армиядаги коррупцияга чинакам қарши курашиш истаги билан ҳаракат қилаётгани номаълум. Бироқ, АҚШ разведка таҳлилчилари Хитой раҳбари сўнгги йилларда ўта параноя аломатларини намойиш этаётганига ишонишади.
The Wall Street Journal юқори лавозимли Хитой Халқ озодлик армияси зобитларининг махфий брифингига таяниб хабар беришича, манбаларга кўра, Чжан Юся Хитойнинг ядровий дастури ҳақидаги асосий техник маълумотларни Қўшма Штатларга ошкор қилишда, шунингдек, таъминот билан боғлиқ кадрлар қарорларида пора олганликда айбланмоқда. У шунингдек, «сиёсий гуруҳларни шакллантиришда» тармоқларини яратишда гумон қилинмоқда. Буни ўз навбатида Пекин партия бирлигига таҳдид деб билади.
