Афғонистон янгиликлари дайжести: даромадларнинг камайиши, болалар аҳволи ва ИШИД таҳдиди бўйича баҳслар

Иқтисодиёт ўсмоқда, аммо аҳоли жон бошига тўғри келадиган даромадлар пасайишда давом этмоқда

18 ноябрь куни Ariana News Жаҳон банкининг янги иқтисодий шарҳи ҳақида хабар берди. Прогнозга кўра, Афғонистон иқтисодиёти 2026 йилда асосан яхши ҳосил туфайли 3 фоизга ўсади. Бироқ банк ҳисоб-китобларига кўра, аҳоли сони 6,6 фоизга ошади, шу боис аҳоли жон бошига тўғри келадиган ишлаб чиқариш ҳажми 3,3 фоизга камаяди. Бу қаторасига учинчи йиллик пасайиш бўлади.

Оилалар аҳволи бандлик кўрсаткичлари бўйича ҳам ёмонлашмоқда. Сентябрда кунбай ишчилар ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 14 фоиз кам иш куни топдилар, уларнинг ҳафталик маошининг буғдой унига нисбатан харид қобилияти эса 27 фоизга тушиб кетди. Мўл ҳосилга қарамай, сентябрь–октябрь ойларида қарийб 15,9 миллион киши озиқ-овқатнинг кескин танқислигини бошидан кечирди. Апрель–сентябрь ойларида экспорт йиллик кўринишда 15,1 фоизга қисқарди. Ушбу кўрсаткичлар 17 ноябрь куни эълон қилинган Жаҳон банки шарҳида келтирилган.

Сўровда қатнашган кўчирилган болаларнинг ярмидан кўпи ёмонроқ овқатлана бошлаган

18 ноябрь куни Ariana News оилалари яшаш жойини ўзгартиришга мажбур бўлган болаларнинг аҳволи бўйича Save the Children ташкилоти тадқиқоти натижаларини эълон қилди. Ташкилот Афғонистоннинг еттита вилоятида 800 дан ортиқ бола ва уларга ғамхўрлик қилаётган катталар ўртасида сўров ўтказди. Кўчишдан сўнг болаларнинг 55 фоизи камроқ овқатлана бошлаган, 41 фоизи саломатлиги ёмонлашганини маълум қилган. Сўровда қатнашган катталарнинг учдан бир қисми таълим олиш имконияти ёмонлашганини қайд этган. Тадқиқот иштирокчилари орасида ўндан бир нафардан кам бола ёрдам олган.

Кўчиш сабаблари орасида кўпинча иқтисодий қийинчиликлар кўрсатилган: болаларнинг 49 фоизи уларнинг оилалари иш топа олмагани ёки етарли пул ишлай олмаганини айтган. Тадқиқот муайян танланмани қамраб олган, аммо оилалар хориждан қайтганидан ёки мамлакат ичида кўчирилганидан кейин қандай муаммоларга дуч келаётганини кўрсатиб беради. Нашрда келтирилган маълумотларга кўра, 2023 йил сентябридан буён Эрон ва Покистондан 6,67 миллиондан ортиқ афғон қайтиб келган.

Толиблар БМТнинг ИШИД кучаяётгани ҳақидаги огоҳлантиришини рад этди

Толиблар вакили Забиҳуллоҳ Мужоҳид БМТнинг «Исломий давлат — Хуросон» ташкилоти имкониятлари тикланаётгани бўйича хавотирларини рад этди. У маълумотларни ноаниқ деб атади ҳамда хавфсизлик кучлари хорижий гуруҳлар фаолияти кенгайишининг ва Афғонистон ҳудудидан бошқа давлатларга таҳдид солинишининг олдини олишга қодир эканини билдирди.

БМТ Бош котибининг терроризмга қарши кураш бўйича ўринбосари вазифасини бажарувчи Александр Зуевнинг ТАСС агентлигига берган интервьюси бунга сабаб бўлди. Ariana News баёнига кўра, Зуев гуруҳ ўз тезкор имкониятларини тиклаётгани ва замонавий тактик воситалар, жумладан дронларга эга эканини айтган.

АҚШ Конгрессида афғонлар учун вақтинчалик ҳимояни қайта тиклашга ҳаракат қилинмоқда

АҚШ Вакиллар палатасининг 131 нафар аъзоси белгиланган талабларга жавоб берадиган Афғонистон фуқаролари учун вақтинчалик ҳимоя мақомини — TPS’ни тиклайдиган қонун лойиҳасини овоз беришга киритиш бўйича петицияни қўллаб-қувватлади. Имзоларни 128 нафар демократ ва уч нафар республикачи қўйди. Ташаббусни илгари суриш учун 218 та имзо талаб этилади, яъни ҳозирча 87 та имзо етишмаяпти.

Қонун лойиҳаси 2029 йил 1 июлигача ҳимояни кўзда тутади. Унинг тарафдорлари Америка кучлари билан ҳамкорлик қилган одамларнинг Афғонистонга қайтиши хавфли эканидан огоҳлантирмоқда. Бироқ қонун ҳали қабул қилинмаган: ҳатто керакли миқдордаги имзолар тўпланса ҳам, бу фақат уни овоз беришга чиқариш имконини беради. TPS АҚШда қолиш ва ишлаш учун вақтинчалик ҳуқуқ беради, лекин ўз-ўзидан доимий яшаш ҳуқуқини тақдим этмайди.

Тожикистон Афғонистон билан биргаликда чегараолди бозорини ташкил этишни таклиф қилди

18 ноябрь куни Ariana News Тожикистоннинг Афғонистон билан чегарада қўшма бозор ташкил этиш ташаббуси ҳақида хабар берди. Мазкур таклиф Тожикистоннинг Кобулдаги элчиси Саъди Шарифий ва Афғонистон Савдо-инвестиция палатаси раҳбари Саййид Карим Ҳошимий ўртасидаги учрашувда муҳокама қилинди. Музокаралар ҳақидаги маълумотни Афғонистон палатаси тарқатди.

Ҳошимий, ўз навбатида, савдо ва инвестиция имкониятларини ўрганиш учун камида ўн нафар афғон тадбиркоридан иборат дастлабки гуруҳнинг Тожикистонга сафарини уюштиришни таклиф қилди. Ҳозирча бу ташаббуснинг муҳокамаси холос: нашрда бозорнинг тасдиқланган жойи, қурилиш муддатлари ёки унинг иш бошлаши тўғрисида маълумот берилмаган.

ШУНИНГДЕК ЎҚИНГ