the-village-kz.com сайти фотосурати
АҚШ президенти Дональд Трамп маъмуриятидаги манбалар The Wall Street Journal нашри журналистларига АҚШ намойишчиларнинг интернетга боғланиши учун Эронга тахминан 6000 та Starlink терминалини махфий равишда юборганини айтиб беришган. Бу ҳақда «Коммерсант» Америка газетаси маълумотларига таяниб хабар беради.
Оқ уй вакилларининг сўзларига кўра, бу қарор Ислом Республикаси расмийлари Эрон бўйлаб тарқалган норозилик намойишлари пайтида интернетни ўчириб қўйганидан сўнг қабул қилинган. Терминаллар намойишчиларга ўз ҳаракатларини мувофиқлаштириш ва блокни четлаб ўтган ҳолда интернетга кириш имконини берган.
АҚШ Давлат департаменти Илон Маск компаниясидан 7000 та Starlink терминалини сотиб олгани айтилмоқда. Бундан ташқари, Эрондаги бошқа лойиҳалар учун мўлжалланган маблағларнинг бир қисми мана шу келишувга сарфланган. Нашр манбалари Трамп воқеалар ривожидан хабардор бўлганини таъкидламоқда.
Эрон ҳукмати АҚШни Ислом Республикасида кенг кўламли норозилик намойишларини уюштиришда бир неча бор айблаган. Бироқ, ташқи аралашувга оид ҳеч қандай далил келтирилмаган. Вашингтон ўз навбатида намойишлар билан ҳар қандай алоқани инкор этган.
ОАВ хабарларига кўра, Эронда Starlink терминалларига эгалик қилиш қатъиян тақиқланган ва бунинг учун узоқ муддатли қамоқ жазосини назарда тутилган. Бироқ, у ердаги фаолларнинг сўзларига кўра, ўн минглаб фуқаролар бундай ускуналарга эгалик қилади, бу уларга расмийлар томонидан мунтазам равишда амалга ошириладиган интернет блокировкаларини четлаб ўтиш имконини беради.
Жорий йилнинг 15 январида, Ислом Республикасидаги кескинлик авжига чиққан пайтда, АҚШ илтимосига биноан БМТ Хавфсизлик Кенгашининг фавқулодда йиғилиши бўлиб ўтди. БМТ ва Ғарб мамлакатлари (АҚШ, Буюк Британия ва Франция) вакиллари Теҳронни норозилик намойишларини қонли бостиришда айблаб, минглаб қурбонлар бўлгани ва одамлар ҳибсга олинганини таъкидлашди ва зўравонликка зудлик билан чек қўйишни талаб қилишди. Россия ва Хитой томонидан қўллаб-қувватланган Эрон бу айбловларни рад этиб, Вашингтон шунчаки инсон ҳуқуқларидан мустақил мамлакат ишларига аралашиш ва ҳарбий зарба бериш учун йўл очиш баҳонаси сифатида фойдаланаётганини, Америка эса тартибсизликларга бевосита алоқадор эканини яширишга уринаётганини даъво қилди.
ℹ️ Эронда оммавий норозилик намойишлари 2025 йил 28 декабрда, Теҳрон бозорларидаги савдогарлар банкротлик таҳдидига қарши норозилик сифатида дўконларини ёпа бошлаганларида бошланди. Камбағал тадбиркорларга дарҳол мижозлари, кейин эса мамлакатдаги энг сиёсий фаол гуруҳ бўлган талабаларнинг катта қисми қўшилди.
Намойишлар иқтисодий инқирозга жавобан бошланди. Бироқ, расмийлар ташқи аралашув назариясини илгари суриб, АҚШ ва Исроилни айбладилар. Кўп ўтмай, бутун мамлакат бўйлаб интернет ўчирилди. Шунга қарамай, интернетда Ислом инқилоби қўриқчилари корпусининг норозилик намойишларини тарқатишдаги ваҳшийлиги ва оммавий ҳибсга олишлар акс этган кадрлар пайдо бўлди.
Эрон ҳукумати маълумотларига кўра, тўқнашувларда 3117 киши ҳалок бўлган, жумладан, 2427 нафар тинч аҳоли ва хавфсизлик кучлари, шунингдек, 690 нафар «террорчи».
Шуни таъкидлаш лозим, турли манбаларда норозилик қурбонлари сони бир биридан фарқ қилади. Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари ҳақиқатан 5000 га яқин одам ўлганини хабар қилган. Бироқ, CBS манбалари қурбонлар сони 20 000 дан ортиқ бўлганини таъкидлайди. Бу эса мазкур тартибсизликларни Ислом Республикаси ташкил этилганидан бери Эронда юз берган энг қонли воқеаларга айлантиради.
