kommersant.ru сайти фотосурати
Волгоград вилоятидаги колониялардан бирида жазо муддатини ўтаётган Тожикистон фуқаролари республика ҳукуматига уларни ватанга ўтказишни сўраб мурожаат қилдилар. Бу ҳақда 29 октябрь куни таҳририят билан боғланган икки маҳкумга таяниб, «Озоди» хабар берди.
Уларнинг таъкидлашича, колония маъмурияти Россия Мудофаа вазирлиги билан шартнома тузишга ундаш мақсадида босим ўтказмоқда.
Таҳририят суҳбатдошларининг сўзларига кўра, Марказий Осиёдан келган тахминан 150 нафар маҳкум, жумладан, 60 га яқин Тожикистон фуқароси босимга учрамоқда. «Озоди» таҳририяти маҳкумларнинг исмларини билади, аммо хавфсизлик нуқтаи назаридан уларни ошкор этмаган. Маҳкумлардан бири жазо муддатини ватанида ўташга, ҳатто Роғун ГЭСида бепул ишлашга ҳам тайёрлигини билдирган.
Худди шу манбаларнинг маълум қилишича, Волгоград вилоятидаги колонияда сақланаётган Марказий Осиёлик маҳкумларнинг аксарияти гиёҳванд моддалар, ҳужжатларни қалбакилаштириш, экстремизм ва безорилик билан боғлиқ ишлар бўйича судланган. Уларнинг кўпчилиги чиқарилган ҳукмларни сохталаштирилган деб ҳисоблайди.
Манбаларнинг таъкидлашича, сўнгги бир йил ичида улар сақланаётган колониядан 100 нафардан ортиқ Марказий Осиёлик, жумладан, тахминан 40 нафар тожикистонлик Украинадаги урушга юборилган ва уларнинг бирортаси ҳам омон қолмаган.
Бундан аввал, 2023 йил сентябрь ойида Қозон шаҳридаги тожикистонлик маҳкумлар ҳам шунга ўхшаш хавотирлар ҳақида гапирган эди.
Хорижлик маҳкумларни ўз ватанига ўтказиш масаласи расмий даражада ҳам кўтарилган. 2026 йил январь ойида Россия инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Татьяна Москалькова Адлия вазирлиги ҳайъати йиғилишида маҳкумларни топшириш жараёнлари илтимосномаларни кўриб чиқиш муддатлари узоқлиги ва миллий қонунчилик нормаларининг халқаро келишувларга мувофиқ эмаслиги сабабли чўзилаётганини таъкидлаганди.
2026 йил февраль ойида Тожикистон омбудсмени Умед Бобозода республика фуқароси бўлган 150 нафардан ортиқ аёл маҳкумни ватанга босқичма-босқич ўтказиш режалари ҳақида маълум қилган. Бунинг учун Нурек шаҳридаги ягона аёллар колониясини тайёрлаш талаб этилади.
Украинанинг «Хочу жить» лойиҳаси баҳолашича, 2022 йилдан буён Россия камида 5308 нафар Тожикистон фуқаросини урушда иштирок этишга жалб қилган. Бу Марказий Осиё мамлакатлари орасида Ўзбекистондан кейинги иккинчи кўрсаткичдир.
Тожикистон Бош прокуратураси маълумотларига кўра, мамлакат Жиноят кодексида ёлланмачилик учун жавобгарлик тўғрисидаги модда мавжуд бўлишига қарамай, Украинадаги ҳарбий ҳаракатларда иштирок этгани учун бирорта ҳам фуқаро жавобгарликка тортилмаган.
