Мансур Мингелов. turkmen.news сайти фотосурати
22 йиллик қамоқ жазосини ўтаётган туркманистонлик ҳуқуқ ҳимоячиси Мансур Мингеловда суяк сили касаллиги авж олган. Бу ҳақда turkmen.news хабар беради.
Нашр маълумотларига кўра, ноябрь ойининг охирида 52 ёшга тўладиган Мингелов бир неча йилдан бери MR-B/15 қамоқхона шифохонасида сақланмоқда. Унда ҳар икки тизза бўғимида сил артрити ташхиси қўйилган, касаллик суяк тўқималари ва умуртқа поғонасига ҳам тарқалган. Эркак фақат қўлтиқтаёқ ёрдамида ва бошқа шахс кўмагида ҳаракатлана олади. Сўнгги бир неча ҳафта давомида унга тик туриш ва ўтириш қийинлашган.
2024 йил ёзида Туркманистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги комиссияси ҳуқуқ ҳимоячисининг ташхисини, шунингдек, гарчи Туркманистонда ушбу касалликни даволаш имкони бўлмаса-да, хорижий клиникада унинг оёғини сақлаб қолиш мумкинлигини тасдиқлаган. Мингелов оёғини ампутация қилишдан бош тортгани сабабли уни шифохонадан қаттиқ тартибли колонияга қайтариш билан таҳдид қилишган.
2025 йил сентябрь ойида Мингелов қариндошлари уни оғир касаллиги туфайли муддатидан олдин озод қилишни сўраб, Туркманистон Бош прокуратураси ва Ички ишлар вазирлигига мурожаат қилган. Улар Туркманистон Жиноят кодексининг 76-моддаси («Оғир касаллик туфайли жазодан озод қилиш») ва Жиноят-ижроия кодексининг 166-моддасига таянган. Унда «оғир касаллик» олтинчи бандда кўрсатилган.
Ҳимоя томони, шунингдек, Туркманистон президентининг 2017 йил 11 майдаги фармонига таянган бўлиб, мазкур ҳужжатда жазодан озод қилиш ҳуқуқини берувчи касалликлар рўйхати тасдиқланган. Бироқ, Туркманистон Ички ишлар вазирлиги Жазони ижро этиш департаментида «барча далиллар ўрганиб чиқилгани» ва улар «Туркманистоннинг амалдаги қонунчилиги талабларига мувофиқ эмас» деган хулосага келинганини билдиришган.
Аввалроқ маҳбус ташхисини Туркманистоннинг БМТдаги доимий вакили Вепа Хожиев оммавий равишда маълум қилган эди. 2025 йил апрель ойида Женевада бўлиб ўтган БМТнинг Қийноқларга қарши қўмитасининг 82-сессиясида у Мингеловга «чап ва ўнг тизза бўғимларининг сил артрити» ташхиси қўйилганини тасдиқлаган. Дипломат миллий қонунчиликда оғир патологияларга эга маҳкумларни суд қарори билан озод қилиш кўзда тутилганини таъкидлаган, бироқ Мингеловнинг касаллиги уни озод қилиш учун асос бўладими-йўқми, аниқлик киритмаган.
Мансур Мингелов — Марий вилоятида туғилган, миллати бўйича балуж. У балужлар этник озчилигининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасидаги фаолияти билан танилган. У илк бор 2012 йил июнь ойида гиёҳвандлик моддаларининг ноқонуний айланмасига алоқадорликда гумон қилиниб қўлга олинган, бироқ икки ҳафта ўтиб, жиноят таркиби мавжуд эмаслиги сабабли озод қилинган. Қўлга олиш вақтида фаолнинг оёғи синган.
Озодликка чиққач, Мингелов миллий озчилик вакилларига нисбатан қийноқлар ва электр токи билан азоблаш ҳолатларини ҳужжатлаштирган ҳамда Туркманистон Бош прокуратурасига, ЕХҲТ ваколатхонаси ва АҚШнинг Ашхободдаги элчихонасига шикоятлар йўллаган. Кўп ўтмай, у яна ҳибсга олинган ва контрабанда ҳамда порнография тарқатишни ўз ичига олган айбловлар бўйича 22 йилга озодликдан маҳрум этилган. Ҳуқуқни ҳимоя қилувчи ташкилотлар бу иш тўлиқ сохталаштирилган, деб ҳисоблайди.
2018 йили маҳбусга остеомиелит билан асоратланган сил касаллиги ташхиси қўйилган.
Халқаро ташкилотлар, жумладан, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари қўмитаси ва Ирқий камситишни тугатиш қўмитаси Туркманистон ҳукуматини Мингеловни озод қилишга бир неча бор чақирган.
